https://www.facebook.com/share/p/1C3uVxK6sV/
Stanisław Barszczak, Kiedy myślę ojczyzna
Spędziłem życie pukając do drzwi, które nigdy się nie otwierały. Aż zrozumiałem – to ja byłem drzwiami. To ja byłem zamkiem. I nigdy nie miałem sam wejść. Ale już wiem, że kiedyś sztorm się skończy. Wtedy nie będziesz pamiętał jak go przeszedłeś, jak go przeżyłeś. Nawet nie będziesz pewny czy sztorm rzeczywiście się skończył. Ale jedna rzecz jest pewna. Kiedy wyjdziesz ze sztormu, już nie będziesz tą samą osobą, która weń weszła. To jest tym, o co chodzi w sztormie. I to jest Polska.
Zaraz na początku swej historii i wobec armii okupanta, Polanie przyjęli nazwę od gniazda orła za swoją stolicę (Gniezno), byli mistrzami metalurgii, zbroje wykonywali z brązu i narzędzia z miedzi na długo przed Kazimierzem Wielkim. Byli i są wszechstronnie uzdolnieni, tworzący zaawansowane narzędzia społeczeństwa i nowe Ateny na tysiąclecia. Na swych ziemiach stworzyli Rzeczpospolitą Obojga Narodów (Polski i Litwy razem). Potem z jednego błędu, kokosza szlachta i magnateria, przekształciły się w burżuazję zachodniej Europy – „im nafta z ziemi sikła i obrodziła dolarami.”
„Nie nowina, że głupi mądrego przegadał; kontent więc, iż uczony nic nie odpowiadał, tym bardziej jeszcze krzyczeć przeraźliwie począł; na koniec, zmordowany, gdy sobie odpoczął, rzekł mądry, żeby nie był w odpowiedzi dłużny: „Wiesz, dlaczego dzwon głośny? Bo wewnątrz jest próżny”.
Nie ma intensywności miłości i uczucia, która nie angażuje paraliżującego bólu. Po konstytucji Trzeciego Maja nastał czas rozbiorowy, czas smuty. Mimo swej władzy Polacy ulegli w dziejach zaborcom, następnie nazistom i komunistom ze wschodu – nawet słońcu Napoleona – i poddali się bez jednego wystrzału.
Znów „niebo piersi chce prostować ugięte pod ciężarem ciszy, na powrót wysoko w czerni płyną słowa w nie wymówiony, głosem wiszar. A oczy przestrzenią zapłakane, wbite w głąb nieba nadaremnie, niczym gwiazdy w tłum liści zaplątane, drżą coraz ciemniej, ciemniej, ciemniej.”
Aby zapomnieć nonsens życia, uciec od absurdu, Polacy w samo południe ich dziejów, ulegli jeszcze raz historycznemu zaistnieniu, gdy przekonali się do odwiecznej prawdy i nadziei bez granic. I tak narodziła się „pośród Polan” odpowiedzialność, ostatnia solidarność, aby podjąć ryzyko miłości i uczucia bez obrony i rezerwy.
Ponieważ za to czego pragniesz, zapłacisz własnym sercem. Wtedy Rzym odpowiedział: istnieję kiedy jestem. Słońce i księżyc świecą kiedy ich czas. Wobec znużonej duszy, która nie odnajduje już sensu w chaosie, nie powinienem zatem być menedżerem strachu, ale być przedsiębiorcą marzeń. I otworzyć drzwi Odkupicielowi człowieka, Chrystusowi.
Ponieważ za to czego pragniesz, zapłacisz własnym sercem. Wtedy Rzym odpowiedział: istnieję kiedy jestem. Słońce i księżyc świecą kiedy ich czas. Wobec znużonej duszy, która nie odnajduje już sensu w chaosie, nie powinienem zatem być menedżerem strachu, ale być przedsiębiorcą marzeń. I otworzyć drzwi Odkupicielowi człowieka, Chrystusowi.
______
Stanisław Barszczak, When I Think of My Homeland
I spent my life knocking on doors that never opened. Until I realized – I was the door. I was the castle. And I was never meant to enter alone. But I already know that one day the storm will end. Then you won’t remember how you got through it, how you survived it. You won’t even be sure if the storm is truly over. But one thing is certain: When you emerge from the storm, you will no longer be the same person who entered it. That is what the storm is all about. And that is Poland.
Right at the beginning of their history, and in the face of the occupying army, the Polans adopted the name of their capital (Gniezno) after the eagle’s nest. They were masters of metallurgy, crafting bronze armor and copper tools long before Casimir the Great. They were, and are, multi-talented, creating advanced tools for society and a new Athens for millennia. On their lands, they created the Polish-Lithuanian Commonwealth (Poland and Lithuania together). Then, from a single mistake, the nobility and magnates transformed into the bourgeoisie of Western Europe – „where the oil seeped from the earth and yielded dollars.”
„It is no news that a fool outtalked a wise man; so, content that the scholar did not reply, he began to shout even more shrilly; finally, exhausted, when he had rested, the wise man said, so as not to be indebted in response: ‚Do you know why the bell is loud? Because within, he is vain.”
There is no intensity of love and feeling that does not involve paralyzing pain. After the Constitution of May 3rd, came the time of partition, a time of sorrow. Despite their power, Poles succumbed throughout history to the partitioning powers, then to the Nazis and communists from the East—even to Napoleon’s sun—and surrendered without firing a shot.
Again, „the sky wants to straighten breasts bent under the weight of silence; once again, high in the blackness, words float into the unspoken, voiced Wiszar. And eyes, tearful with space, fixed in vain on the depths of the sky, like stars tangled in a crowd of leaves, tremble ever darker, darker, darker.”
To forget the nonsense of life, to escape the absurdity, the Poles, at the high noon of their history, succumbed to historical existence once again, when they became convinced of eternal truth and limitless hope. And so responsibility was born „among the Polans,” the last solidarity, to take the risk of love and affection without defense or reserve.
Because for what you desire, you will pay with your own heart. Then Rome replied: I exist when I am. The sun and the moon shine when their time is right. In the face of a weary soul that no longer finds meaning in chaos, I should not be a manager of fear, but an entrepreneur of dreams. And open the door to the Redeemer of man, Christ.
______
Stanisław Barszczak, Walking in New York
Before morning Mass today, I got a closer look at the Flatiron District, as this area of Manhattan was called in 1918. The Flatiron District was a vibrant hub of commerce, publishing, and transportation. The triangular Flatiron Building stood tall at the intersection of Broadway and Fifth Avenue, already an architectural icon. Horse-drawn carriages and early automobiles moved along the wide streets below, flanked by telegraph wires and trolleys. Newsboys shouted headlines on the corners, and businessmen in fedoras hurried between meetings. Photographers and tourists paused in awe of the building’s sharp angles and limestone facade. This was the place where old New York met modern ambition, anchored by a structure that defined the city’s skyline for miles. I promised myself to keep going south. But the place will always remind me of the tragedy and shock of the terrorist attacks of September 11, 2001. Manhattan’s skyline in 2001 remained one of the most iconic in the world, anchored by the towering presence of the Twin Towers at the time. The skyscrapers rose in unison from Midtown to Lower Manhattan, representing a century of economic power and ambition. Ferries crossed the Hudson, leaving trails that shimmered in the morning light. Helicopters hovered, and construction cranes marked future growth. The skyline reflected decades of innovation and resilience. Before the events that would change it forever, the view symbolized New York’s unshakable vertical confidence and the role it played on the world stage. The New York skyline always opens me to the grandeur of the Capitoline Jupiter, that Roman history with a thousand years of human civilization before the Christian era. „Intelligence without heart and morality seems to me to be more boorish than heart and honor without intellectual flair” – wrote Jan Lechoń, who died in New York on June 8, 1956, a poet from Poland, publicist, co-founder of the Skamander poetry group. In these June days of 2025, I also went north, to Central Park, 138 Street and beyond, meanwhile I had already read and heard a lot about this greenery in the middle of the city. It is an extraordinary Garden, from which autumn will strip all its charms, there then the tree tops are shattered, bones are whitening, Marble Apollo without a head and hand and torn banners rustling in the darkness. The refreshing space of this enormous park brings to mind meetings with people of the older generations of my childhood and youth, images of an unfulfilled love of life. Love, which like a wind blew through souls, Drank tears, like an animal that lapped up our blood, Unfaithful oaths, which you whispered to me, Spells, in which he believed and trampled them himself. And over that abyss, where evil and good roll together and decay in corpse mold, A voice rises, which resurrects and forgives everything. „Ah! must die in life, what must arise in song.”
____
Spacer po Nowym Jorku
Dzisiaj przed mszą Świętą poranną mogłem ujrzeć z bliska Dzielnicę Flatiron, tak nazywało się to miejsce na Manhattanie w roku 1918. W dzielnicy Flatiron tętniło życie handlowe, wydawnicze i transportowe. Trójkątny budynek Flatiron stał wysoko na skrzyżowaniu Broadway i Fifth Avenue, będąc już ikoną architektury. Po szerokich ulicach poniżej poruszały się wozy konne i wczesne samochody, flankowane drutami telegraficznymi i wózkami. Gazeciarze wykrzykiwali nagłówki na rogach, a biznesmeni w kapeluszach spieszyli się między spotkaniami. Fotografowie i turyści zatrzymywali się w zachwycie nad ostrymi kątami budynku i wapienną fasadą. Było to miejsce, w którym stary Nowy Jork spotykał się z nowoczesnymi ambicjami, zakotwiczone w strukturze, która definiowała panoramę miasta na wiele kilometrów. Obiecywałem sobie iść dalej ma południe. Ale to miejsce zawsze będzie mi przypominać tragedię i szok spowodowany atakiem terrorystycznym z 11 września 2001. Skyline Manhattanu w 2001 roku pozostał jednym z najbardziej kultowych na świecie, zakotwiczonym przez górującą obecność w tamtym czasie Twin Towers. Wieżowce wznosiły się w jednolitych skupiskach od Midtown do Lower Manhattan, reprezentując stulecie potęgi gospodarczej i ambicji. Promy przepływały przez Hudson, pozostawiając ślady, które migotały w porannym świetle. Unosiły się helikoptery, a dźwigi budowlane wyznaczały przyszły wzrost. Skyline odzwierciedlał dziesięciolecia innowacji i odporności. Przed wydarzeniami, które później zmieniły go na zawsze, widok ten symbolizował niezachwianą pionową pewność Nowego Jorku i rolę, jaką odegrał na arenie międzynarodowej. Skyline Nowego Jorku otwiera mnie zawsze na wspaniałość kapitolińskiego Jowisza, tamtą historię rzymską z tysiącem lat cywilizacji ludzkiej przed erą chrześcijańską. „Inteligencja bez serca i moralności wydaje mi się większym chamstwem niż serce i honor bez intelektualnego polotu” – tak napisał Jan Lechoń, który zmarł w Nowym Jorku 8 czerwca 1956 roku, poeta z Polski, publicysta, współtwórca grupy poetyckiej Skamander. W tych dniach czerwcowych 2025 wybierałem się również na północ, do Central Park, 138 Street i dalej, tymczasem wiele o tej zielni w środku miasta już czytałem i słyszałem. To nadzwyczajny Ogród, z którego jesień wszystkie zedrze wdzięki, tam wtedy drzew wierzchołki strzaskane, bielejące kości, Marmurowy Apollo bez głowy i ręki i podarte sztandary szumiące w ciemności. Orzeźwiająca przestrzeń tego olbrzymiego parku przywołuje w pamięci spotkania z ludźmi starszych generacji mego dzieciństwa i młodości, obrazy nie zawsze spełnionej miłości życia. Miłość, która jak wicher przez dusze przewiała, Łzy piła, jak zwierz była, co krew naszą chłeptał, Wiarołomne przysięgi, któreś mi szeptała, Zaklęcia, w którem wierzył i sam je podeptał. A nad ową otchłanią, gdzie się razem stacza Zło i dobro i w trupiej rozkłada się pleśni, Głos się wznosi, co wszystko wskrzesza i przebacza. „Ach! musi umrzeć w życiu, co ma powstać w pieśni”.
____
Stanisław Barszczak, Wierzę w sny
Drogi Polki i Polacy
„Interpretacja snów” Zygmunta Freuda to przełomowe dzieło, które położyło podwaliny pod teorię i praktykę psychoanalityczną. Książka ta, wydana po raz pierwszy w 1900 r., pozostaje kamieniem węgielnym twórczości Freuda, oferując kompleksowy przewodnik po zrozumieniu tajemniczego świata snów. Pisarstwo Freuda jest angażujące, wnikliwe i zaskakująco przystępne, biorąc pod uwagę złożoność tematu. Przedstawia szczegółową analizę własnych snów, a także snów swoich pacjentów, aby zilustrować techniki interpretacji snów. Dzięki swojemu nowatorskiemu podejściu Freud ujawnia ukryte znaczenia i symbolikę snów, odsłaniając nieświadome konflikty, pragnienia i wyparte wspomnienia, które kształtują ludzkie zachowanie. Jego koncepcje kompleksu Edypa, represji i struktury ludzkiej psychiki nadal wpływają na współczesną myśl. Chociaż niektóre idee mogą wydawać się przestarzałe lub kontrowersyjne, „Interpretacja snów” pozostaje ważnym dziełem dla zrozumienia rozwoju teorii psychoanalitycznej i jej trwającego wpływu na psychologię, literaturę i kulturę. Najmilsi „Nie ma prawdziwego odsłonięcia się, kiedy odsłania się w nas tylko dorosły. Bycie dorosłym jest zawsze pozostawaniem w masce .Człowiek prawdziwie dojrzały sprowadza się do dziecka, od którego się zaczął. Tylko to dziecko zawiera całą naszą prawdę, bo cała nasze prawda tkwi w samotności, opuszczeniu, straconych złudzeniach, dziecinnym oczekiwaniu uwagi ze strony całego świata.” To powiedziała Olga Tokarczuk w ‚Podróży ludzi księgi’. „Czasami, kiedy ktoś już skończył rozbierać czyjś dom, zostawia jakieś dwa lub trzy patyczki, których nie warto zabierać i jest raczej zadowolony, że ktoś je sobie weźmie, jeśli wiesz, o co mi chodzi…”(Alan Alexander Milne, Kubuś Puchatek) Pamiętam z wczesnych mych lat, że często bywałem w Ząbkowskiej świątyni Ducha Świętego, i stało się coś niezwykłego, kiedy podczas Eucharystii stałem na ławce przy matce rozglądając się wokół, po kazaniu ksiądz Juda idąc z tacą, pogłaskał mnie po głowie. Pewnie to wydarzyło się po wielekroć, dlatego tę scenę szczególnie zapamiętałem z udanego dzieciństwa, jak również obecność księdza Strzelczyka w trakcie I komunii świętej. Mam dwa zdjęcia, które przechowuję jak najcenniejszy skarb z sprzed 55 laty, a mianowicie zdjęcie z fryzurą księdza Strzelczyka, na drugim zdjęciu jest tylko ksiądz Wolak i ja w komunijnym garniturku, to wspaniała pamiątka. „To, co później robi się w życiu, jest ciągłym prowadzeniem dialogu ze sobą jako dzieckiem,” napisała Olga Tokarczuk, Noblistka z Polski. Kochany Panie Prezydencie, wybrany w wolnych wyborach Polaków, mam teraz prośbę o wyspy szczęśliwe, jak pisał Konstanty Ildefons Gałczyński: A ty mnie na wyspy szczęśliwe zawieź, wiatrem łagodnym włosy jak kwiaty rozwiej, zacałuj, ty mnie ukołysz i uśpij, snem muzykalnym zasyp, otumań, we śnie na wyspach szczęśliwych nie przebudź ze snu. Pokaż mi wody ogromne i wody ciche, rozmowy gwiazd na gałęziach pozwól mi słyszeć zielonych, dużo motyli mi pokaż, serca motyli przybliż i przytul, myśli spokojne ponad wodami pochyl miłością. Karol Nawrocki wygrał wybory prezydenckie. PKW podała wyniki wyborów po zliczeniu głosów z 99 proc. obwodowych komisji wyborczych. Rafał Trzaskowski nie ma już nawet matematycznych szans na dogonienie rywala. Niech ta prezydentura będzie lekturą obowiązkową dla każdego, kto interesuje się nie tylko psychologią, filozofią lub historią intelektualną, ale również społecznymi sprawami Polski. Przełomowe dzieło Karola Wojtyły nadal fascynuje i rzuca ludziom wyzwanie, oferując dogłębną eksplorację ludzkiego doświadczenia. Witaj, Krzyżu, gdziekolwiek jesteś, na polach, przy drogach, w miejscach, gdzie ludzie cierpią i dręczą się. W miejscach, gdzie pracują, studiują i tworzą… W ognisku, na piersiach każdego mężczyzny i kobiety, chłopca i dziewczyny… i w ogniu ludzkiego serca. Witaj, Krzyżu Chrystusa! (Święty Jan Paweł II)
____
I Believe in Dreams
Dear Poles
Sigmund Freud’s The Interpretation of Dreams is a groundbreaking work that laid the foundations for psychoanalytic theory and practice. First published in 1900, it remains a cornerstone of Freud’s work, offering a comprehensive guide to understanding the mysterious world of dreams. Freud’s writing is engaging, insightful, and surprisingly accessible, given the complexity of the subject. He provides detailed analyses of his own dreams, as well as those of his patients, to illustrate his techniques for interpreting dreams. With his groundbreaking approach, Freud reveals the hidden meanings and symbolism of dreams, revealing the unconscious conflicts, desires, and repressed memories that shape human behavior. His concepts of the Oedipus complex, repression, and the structure of the human psyche continue to influence contemporary thought. Although some of the ideas may seem outdated or controversial, The Interpretation of Dreams remains an important work for understanding the development of psychoanalytic theory and its ongoing influence on psychology, literature, and culture. The Dearest „There is no true self-disclosure when only the adult in us reveals himself. Being an adult is always remaining in a mask. A truly mature person is reduced to the child from whom he began. Only this child contains our whole truth, because our whole truth lies in loneliness, abandonment, lost illusions, the childish expectation of attention from the whole world.” This is what Olga Tokarczuk said in ‚The Journey of the Book People’. „Sometimes, when someone has finished dismantling someone’s house, they leave two or three sticks that are not worth taking and are rather pleased that someone will take them, if you know what I mean…” (Alan Alexander Milne, Winnie the Pooh) I remember from my early years that I often visited the Ząbkowice temple of the Holy Spirit, and something extraordinary happened, when during the Eucharist I was standing on a bench next to my mother looking around, after the sermon Father Juda, walking with a tray, patted me on the head. It probably happened many times, that is why I remember this scene in particular from my happy childhood. I have two photos from the First Holy Communion that I keep as the most precious treasure from 55 years ago, namely the photo with Father Strzelczyk’s hairdo, in the second photo there is only Father Wolak and me in a communion suit, it is a wonderful souvenir. „What you do later in life is a constant dialogue with yourself as a child,” wrote Olga Tokarczuk, a Nobel Prize winner from Poland. Dear Mr. President, elected in free elections of Poles, I now have a request for happy islands, as Konstanty Ildefons Gałczyński wrote: And you take me to happy islands, with a gentle wind blow my hair like flowers, kiss me, you rock me and put me to sleep, cover me with a musical sleep, stupefy me, in my sleep on happy islands do not wake me from sleep. Show me vast waters and quiet waters, let me hear the conversations of stars on branches green, show me many butterflies, bring the hearts of butterflies closer and hug them, bow calm thoughts over the waters with love. Karol Nawrocki (1983) won the presidential election. The National Electoral Commission announced the election results after counting the votes from 99 percent of district electoral commissions. Rafał Trzaskowski no longer has even a mathematical chance of catching up with his rival. May this presidency be required reading for anyone interested not only in psychology, philosophy or intellectual history, but also in the social affairs of Poland. Karol Wojtyła’s groundbreaking work continues to fascinate and challenge people, offering a profound exploration of the human experience. Hail, Cross, wherever you are, in the fields, by the roads, in places where people suffer and torment themselves. In places where they work, study and create… In the hearth, on the chest of every man and woman, boy and girl… and in the fire of the human heart. Hail, Cross of Christ! (Saint John Paul II)
Wieczorne zamyślenia 