Dimanche 19 janvier 2025
2e dimanche du Temps ordinaire
Références bibliques :
Lecture du livre d’Isaïe : 62. 1 à 5 : “Comme la jeune mariée est la joie de son mari, ainsi tu seras la joie de ton Dieu.”
Psaume 95 : “ Rendez au Seigneur, famille des peuples, rendez au Seigneur la gloire de son nom.”
Saint Paul. 1ère lettre aux Corinthiens 12. 4 à 11 : “ Les fonctions dans l’Eglise sont variées, mais c’est toujours le même Seigneur.”
Evangile selon saint Jean 2. 1 à 12 : “ Les serviteurs le savaient, eux qui avaient puisé l’eau.”
***
MIRACLE, SIGNE ET SYMBOLE
Les circonstances qui entourent les noces de Cana tout autant que le miracle sont typiques du symbolisme habituel de saint Jean. Pour lui, toute réalité humaine peut être évocatrice du Royaume, ou plus exactement de la vie éternelle. Car saint Jean n’emploie jamais le terme de Royaume, il préfère parler de “vie” ou de “vie éternelle”.
Cet événement n’est pas isolé. Saint Jean le place dans un ensemble qui le suive. Par delà Nicodème (Jean 3.3), c’est à la Samaritaine du puis de Jacob qu’est annoncée l’eau qui jaillit en source de vie éternelle (Jean 4. 14). Ce sera, dans le prolongement du miracle du pain multiplié, l’annonce du pain de vie « pour la vie du monde. » (Jean 6)
Cana n’est donc pas seulement une anecdote illustrant la délicatesse d’un Jésus doté de pouvoirs bien utiles pour des amis imprévoyants. C’est un repas de noces évocateur de ces noces éternelles entre Dieu et son Peuple, entre Dieu et l’humanité “Comme la jeune mariée est la joie de son mari, ainsi tu sera la joie de ton Dieu.” (Isaïe 62. 5)
Au travers des événements que nous vivons ou qui se déroulent autour de nous, par delà les situations devant lesquelles la vie nous place, nous avons à déchiffrer, quand cela nous est possible, les signes de Dieu. Souvent difficiles à décrypter dans l’immédiat. Mais nous avons à les replacer dans la perspective globale, à venir et définitive de la vie, de notre vie.
LE BANQUET DE NOCES.
La liturgie de ce dimanche nous donne une des clefs pour l’interprétation des noces de Cana en nous faisant lire ce passage d’Isaïe. Isaïe nous parle de l’insertion de la divinité qui assume notre humanité, pour un partage réciproque, selon les paroles de l’offertoire d’un autre repas, le repas eucharistique. Dans les dernières lignes de ce texte, Dieu se présente comme l’époux heureux de Jérusalem et, au delà de Jérusalem, de tout le pays. Il est à noter que ce Dieu n’est pas un Dieu lointain et froid, c’est un Dieu qui vit la joie de la proximité des hommes. Et cela nous devons nous le rappeler souvent.
L’Eglise, en choisissant ce texte prophétique, nous dit que, par delà le banquet de Cana, le vrai banquet auquel Jésus participe, ce sont les épousailles de Dieu et de l’humanité, la Nouvelle Alliance. A celle-ci, l’eau de la purification ne suffit plus. Les 6 cuves de pierre sont bien utiles, mais elles prennent une autre destination. Pour le banquet des temps nouveaux, il faut du vin. Certes il peut devenir cause de dépravation, mais par nature il est plutôt signe de prospérité et de joie. “Le vin réjouit le coeur de l’homme”, (Livre de l’Ecclésiastique” 32.6) C’est un vin nouveau qui fait craquer les vieilles outres et il est meilleur que ce qui a été donné de boire auparavant comme le constate le responsable du repas de Cana.
Saint Jean nous en fournit la raison :”La Loi fut donnée par l’intermédiaire de Moïse. La grâce et la vérité nous sont venues par Jésus-Christ.” (Jean 1. 17) La grâce nous est donnée à chacun de nous. A chacun de nous de découvrir la vérité réelle que nous apporte le Christ.
L’HEURE OU LE FILS EST GLORIFIE.
Si Jésus accomplit un pareil signe, c’est que l’heure approche. Cana est l’inauguration des signes qui manifestent cette proximité de “l’Heure”… “mon Heure”. Il témoigna ainsi de sa transcendance au moment même où il témoigne de la délicatesse de son amour pour les hommes qui ira jusqu’au don total de sa vie « Ceci est mon Corps livré pour vous, ceci est la coupe de mon sang versé pour vous. »
Dans l’évangile de saint Jean, tout le ministère de Jésus se situe entre deux repas : celui de Cana et celui de la Cène. Il en est beaucoup d’autres. Relevons d’abord la rencontre avec la Samaritaine, qui n’appartient pas au Peuple de la Révélation. Jésus ne mangé pas, mais l’eau du puits de Jacob devient signe de la source jaillissant en vie éternelle. La multiplication des pains prendra signification avec le discours du Pain de Vie dans la synagogue. Lorsqu’il donnera le pain et le vin de l’Alliance nouvelle, il parlera longuement avec ses apôtres car ce repas du Jeudi-Saint se prolonge par delà la mort du Seigneur, jusqu’au banquet éternel.
Au Cénacle, pour les noces de l’Alliance éternelle, la purification et la profusion de la délicatesse divine ne vient pas des cuves de pierre. La purification, c’est le geste du lavement des pieds. Et le rapport entre ce dernier signe et l’Heure de la Passion est affirmé avec insistance par saint Jean au début du chapitre 13 :” Avant la fête de la Pâque, Jésus sachant que son Heure était venue de passer de ce monde à son Père, ayant aimé les siens qui étaient dans le monde, les aima jusqu’à la fin. Au cours d’un repas …”
Ces deux repas s’interprètent et s’éclairent mutuellement. La nouvelle Alliance, Jésus la conclura dans sa vie donnée, dans son sang versé. Et nous reconnaissons la formule « instituante » de l’Eucharistie.
Mais, inversement, la vie donnée et le sang versé sont la source de la joie et de la gloire. C’est en termes de glorification et d’exaltation que la Passion est exprimée dans saint Jean. Il faut relire tout le “Discours après la Cène” avec ces deux “mots-clés”. Joie et gloire. “Vous serez dans la peine, mais votre peine se changera en joie.” (Jean 15. 20) “Votre joie, personne ne peut vous l’enlever.” (Jean 16. 22) “Afin que votre joie soit complète.” (Jean 16. 24) “Manifeste la gloire de ton Fils.” (Jean 17. 1) “Qu’ils aient en eux ma joie, une joie complète.” (Jean 17. 13)
S’il est ainsi considéré dans toute sa portée, le signe de Cana n’est pas un artifice trouvé par Jésus pour forcer l’admiration initiale des disciples. La gratuité et l’ampleur du geste de Jésus sont significatifs de la promesse à venir.
A nous de découvrir, dans le temps qui est le nôtre et au travers des événements, les signes de cette promesse à venir. S’ils sont vécus dans la foi, ils sont porteurs d’espérance et d’éternité,
“Les apôtres crurent en lui”. Cela ne veut pas dire qu’ils soient désormais à l’abri d’erreurs d’interprétations. Et nous, nous sommes biens aussi comme eux. Cela veut dire qu’ils peuvent voir au delà de l’immédiat. Jésus devra, jusqu’à la dernière minute de la soirée du Jeudi-Saint, corriger leurs erreurs. Mais ils se donnent pleinement à lui. “Ils savent maintenant que tout ce que tu m’as donné vient de toi.” (Jean 17. 7)
MARIE ET LA FOI.
Un point cependant paraît demeurer obscur dans le récit de Cana. C’est le rapport entre Jésus et Marie. Pour en parler, il faut nous rappeler que l’Evangile de Jean a été écrit et les événements qui y sont rapportés ont été choisis par “le disciple bien aimé”, qui a reçu Marie au pied de la Croix et qui l’a accompagnée quotidiennement par fidélité à la demande expresse que lui fit Jésus. Même les simples détails ne sont inutiles. Ils sont porteurs d’une plus grande réalité.
La réponse de Jésus à l’intervention de Marie peut être traduite et ressentie de diverses manières. Une chose est sûre : l’intercession de Marie : « Ils n’ont plus de vin. » Elle ne demande pas, n’implore pas. Elle « informe » son fils en lui laissant sa liberté, espérant en son amour pour les hommes.
Dans sa réponse, Jésus l’appelle : “femme”, comme elle le sera à la Croix quand Jésus la donnera pour mère au disciple bien-aimé représentant le peuple de la Nouvelle Alliance. En choisissant ce terme, il nous est signifié que, par delà la relation de Jésus, fils de Marie et sa mère, l’humanité, prise dans sa globalité, qui est en relation avec la divinité plénière du fils.
Il est également difficile de savoir si la remarque de Marie joue sur la décision de Jésus. Eprouve-t-il ou éclaire-t-il la foi de sa Mère ? Prend-il ses distances comme il l’avait fait à l’âge de douze ans ? N’en faisons pas des commentaires sentimentaux qui ne sont pas suggérés par l’Evangile.
Mais il est manifeste que la foi de Marie influe sur les serviteurs. Celle qui a accepté que s’accomplisse en elle la Parole de Dieu et qui, en cet accomplissement, trouve la plénitude de sa joie, est fondée de dire aux serviteurs de faire tout ce qu’il leur dira. Elle n’est pas médiatrice. Elle est notre intermédiaire. Le médiateur entre l’humanité et Dieu, c’est Jésus qui l’est par sa parole vivifiante. Marie le sait. Le Verbe, la Parole, s’est fait chair en elle et il a habité parmi nous.
Les serviteurs obéiront. Ce qui leur donnera un avantage sur le maître du repas qui ignore d’où vient ce vin. Eux, il savent. Ils ne ne sont donc plus tout-à-fait de simples serviteurs, car celui-ci ignore ce que fait son maître (Jean 15. 15). Il serait prématuré de les appeler “amis”. Mais peut-être tracent-ils déjà aux disciples le chemin qui leur permettra à leur tour de le devenir.
***
Nous n’avons pas évoqué le texte de saint Paul. Même si le dimanche de prière pou l’Unité des chrétiens se situe dans huit jours, saint Paul est d’actualité en ce dimanche où s’ouvre la “Semaine de prière pour l’Unité des chrétiens”.
Nous pouvons aujourd’hui le lire dans le contexte de Cana. Les “diaconies” de chacun concourent à une même et seule manifestation, celle de la Gloire de Dieu. Nous disons « diaconie », parce que le texte grec de l’Evangile parle des serviteurs en utilisant le terme “diaconos”, alors que, dans le discours après la Cène, saint Jean parle d’esclaves “doulos”. (Jean 13.16 – Jean 15.15)
A Cana, la mère et son fils, les serviteurs, le maître du repas, le marié, les convives, les disciples, chacun est défini par un “faire”, par une activité ou une passivité particulière. Les fonctions sont diverses. C’est le même Dieu qui agit.
Il est bon de transposer cela dans l’Eglise comme dans notre vie personnelle et notre “agir”, à la lumière des conseils de saint Paul. Quel don de la grâce, différent les uns des autres, devons-nous manifester pour porter à son accomplissement le signe donné par Jésus ? Ces dons sont différents.
A Cana chacun participe, à sa manière, à la même fête. Comment serons-nous à notre tour la joie de Dieu pour que l’unique Eglise de Jésus-Christ soit dans la fête d’une vraie communion ?
« Pénètre-nous, Seigneur, de ton esprit de charité, afin que soient unis par ton amour ceux que tu as nourris d’un même pain. » (Prière après la communion)
_____
Niedziela 19 stycznia 2025
2. Niedziela zwykła
Odniesienia biblijne:
Czytanie z Księgi Izajasza: 62,1-5: „Jak młoda panna młoda jest radością swego męża, tak ty będziesz radością twego Boga”.
Psalm 95: „Oddajcie Panu, rodzinę narodów, oddajcie Panu chwałę należną Jego imieniu”.
Święty Paweł. 1 List do Koryntian 12,4-11: „Różne są w Kościele funkcje, ale zawsze ten sam Pan”.
Ewangelia według św. Jana 2, 1-12: „Słudzy, którzy czerpali wodę, wiedzieli o tym”.
CUD, ZNAK I SYMBOL
Okoliczności towarzyszące weselu w Kanie oraz cud, który się wówczas wydarzył, wpisują się w typową symbolikę św. Jana. Dla niego cała ludzka rzeczywistość może przywodzić na myśl Królestwo, a dokładniej życie wieczne. Ponieważ św. Jan nigdy nie używa terminu Królestwo, woli mówić o „życiu” lub „życiu wiecznym”.
Wydarzenie to nie jest odosobnione. Święty Jan umieszcza go w pewnej całości, która następuje. Oprócz historii z Nikodemem (Ewangelia według św. Jana 3,3), tutaj Samarytance przy studni Jakuba została zapowiedziana woda, która wytrysnęła jako źródło życia wiecznego (Ewangelia według św. Jana 4,14). Następnie będzie to kontynuowane w cudzie rozmnożenia chleba, zapowiedzi chleba życia „dla życia świata”. (Jan 6)
Dlatego też Kana nie jest tylko anegdotą ilustrującą delikatność Jezusa obdarzonego mocami, które okazują się bardzo przydatne nawet nieostrożnym przyjaciołom. Jest to uczta weselna przywołująca na myśl wieczne zaślubiny Boga z Jego Ludem, Boga z ludzkością: „Jak oblubienica jest radością swego męża, tak ty będziesz radością swego Boga”. (Izajasz 62.5)
Poprzez wydarzenia, których doświadczamy lub które dzieją się wokół nas, wykraczając niejako poza sytuacje, z którymi życie nas łączy, musimy, jeśli jest to dla nas możliwe, odczytywać znaki Boga. Często trudno je od razu rozszyfrować. Ale musimy umieścić je w globalnej, przyszłej i ostatecznej perspektywie życia, naszego życia.
UROCZYSTOŚĆ WESELNA
Liturgia tej niedzieli daje nam jeden z kluczy do interpretacji wesela w Kanie. Przed momentem doczekaliśmy ten fragment z Księgi Izajasza, tam Izajasz mówi nam o wszczepieniu bóstwa, które przyjmuje nasze człowieczeństwo, w celu wzajemnego dzielenia się nim, zgodnie ze słowami ofiary – ofiarowania innego posiłku, posiłku eucharystycznego. W ostatnich wersach tego tekstu Bóg przedstawia się jako szczęśliwy mąż Jerozolimy, a poza Jerozolimą – całego kraju. Należy zauważyć, że Bóg ten nie jest Bogiem odległym i zimnym, jest Bogiem, który doświadcza radości bycia blisko ludzi. I o tym musimy sobie często przypominać.
Kościół, wybierając ten prorocki tekst, mówi nam, że poza ucztą w Kanie, prawdziwą ucztą, w której uczestniczy Jezus, jest wesele Boga z ludzkością, Nowe Przymierze. W tym celu woda oczyszczająca już nie wystarcza. 6 kamiennych zbiorników jest bardzo użytecznych, ale mają jeszcze inne zastosowanie. Na ucztę nowych czasów niezbędne jest wino. Owszem, może stać się przyczyną zgorszenia, ale ze swej natury jest raczej oznaką dobrobytu i radości. „Wino rozwesela serce człowieka” (Księga Syracha 32,6). To nowe wino pęka w starych bukłakach i jest lepsze od tego, które pito wcześniej, gdy spożywano posiłek w Kanie.
Święty Jan podaje nam powód: „Prawo zostało nadane przez Mojżesza. Łaska i prawda przyszły do nas przez Jezusa Chrystusa”. (Jana 1:17) Łaska jest dana każdemu z nas. Od każdego z nas zależy odkrycie prawdziwej prawdy, którą przynosi nam Chrystus.
GODZINA, W KTÓREJ SYN ZOSTANIE UWIELBIONY
Jeśli Jezus czyni taki znak, to znaczy, że zbliża się godzina. Kana jest zaczątkiem znaków, które objawiają bliskość „Godziny”… „mojej Godziny”. W ten sposób Jezus dał świadectwo swojej transcendencji w chwili, gdy dał świadectwo delikatności swojej miłości do ludzi, która doszła aż do całkowitego daru z Jego życia: „To jest Ciało moje, które za was będzie wydane, to jest kielich mój, który wam wyleję, krew przelana za was.”
W Ewangelii św. Jana cała posługa Jezusa rozgrywa się pomiędzy dwoma ucztami: w Kanie Galilejskiej i podczas Ostatniej Wieczerzy. Jest ich wiele więcej. Zwróćmy najpierw uwagę na spotkanie z Samarytanką, która nie należy do Ludu Apokalipsy. Jezus nie posilił się, za to woda ze studni Jakuba stała się znakiem źródła wytryskującego ku życiu wiecznemu. Rozmnożenie chlebów nabierze szczególnego znaczenia, gdy w synagodze będzie wygłaszana mowa o Chlebie Życia. Kiedy będzie rozdawał chleb i wino Nowego Przymierza, będzie długo rozmawiał ze swoimi apostołami, ponieważ ten posiłek Wielkiego Czwartku będzie trwał po śmierci Pana, aż do wiecznej uczty.
W Wieczerniku, podczas zaślubin Wiecznego Przymierza, oczyszczenie i obfitość boskiej delikatności nie pochodzą z kamiennych kadzi. Oczyszczenie jest aktem obmycia stóp. A związek tego ostatniego znaku z Godziną Męki Pańskiej stanowczo potwierdza Święty Jan na początku rozdziału 13: „Przed świętem Paschy Jezus, wiedząc, że nadeszła Jego godzina przejścia z tego świata do Ojca, umiłowawszy swoich na świecie, do końca ich umiłował. Podczas posiłku…”
Te dwa posiłki wzajemnie się interpretują i wyjaśniają. Nowe Przymierze, Jezus zrealizuje je swoim oddanym życiem, przelaną krwią. Zatem rozpoznajemy formułę „ustanawiającą” Eucharystii.
Z drugiej strony, dawane życie i przelana krew są źródłem radości i chwały. W Ewangelii według św. Jana Męka Pańska wyrażona jest w kategoriach uwielbienia i wywyższenia. Musimy przeczytać na nowo całe „Kazanie po Ostatniej Wieczerzy” z uwzględnieniem tych dwóch „słów kluczy”. Radość i chwała. „Będziecie się smucić, ale smutek wasz w radość się zamieni.” (Jana 15:20) „Nikt nie może wam odebrać radości waszej”. (Jana 16:22) „Aby radość wasza była pełna”. (Jana 16:24) „Ukaż chwałę swego Syna”. (Jana 17:1) „Oby radość moja była w nich pełna”. (Jana 17.13)
Jeśli zatem rozpatrzymy znak Kany w całej jego rozciągłości, to nie jest on sztuczką, której Jezus użył, aby wymusić początkowy podziw uczniów. Bezinteresowność i wielkość gestu Jezusa są znaczącymi świadectwami obietnicy, która ma nadejść.
Od nas zależy, czy w naszych czasach i poprzez wydarzenia odkryjemy znaki tej przyszłej obietnicy. Jeśli są przeżywane w wierze, będą nosicielami nadziei i wieczności,
„Apostołowie uwierzyli w Niego”. Nie oznacza to jednak, że są oni teraz wolni od błędów interpretacji. I my jesteśmy tacy sami jak oni. Oznacza to, że potrafią oni patrzeć dalej niż tylko na to, co doczesne. Jezus będzie musiał korygować ich błędy aż do ostatniej chwili wieczoru Wielkiego Czwartku. Ale oni oddają mu się całkowicie. „Teraz wiedzą, że wszystko, co mi dałeś, pochodzi od ciebie”. (Jana 17.7)
MARYJA I WIARA
Jednak jeden punkt w opowieści o Kanie Galilejskiej wydaje się pozostawać niejasny. Oto relacja między Jezusem i Maryją. Mówiąc o tym, musimy pamiętać, że Ewangelia Jana została napisana, a opisane w niej wydarzenia zostały wybrane przez „umiłowanego ucznia”, który przyjął Maryję u stóp krzyża i towarzyszył jej codziennie, będąc wiernym wyraźnej prośbie, jaką Jezus go obdarzył. Nawet proste szczegóły nie są bezużyteczne. Są przekazicielami większej rzeczywistości.
Odpowiedź Jezusa na interwencję Marii można rozumieć i odczuwać na różne sposoby. Jedno jest pewne: wstawiennictwo Maryi: „Zabrakło im wina.” Ona nie prosi, nie błaga. Ona „informuje” swego syna, dając mu wolność, licząc na jego miłość do ludzi.
W swojej odpowiedzi Jezus nazywa ją „kobietą”, ponieważ tak będzie na krzyżu, gdy Jezus da ją za matkę umiłowanemu uczniowi, reprezentującemu lud Nowego Przymierza. Wybierając ten termin, dowiadujemy się, że poza relacją między Jezusem, synem Maryi i jego matką, człowieczeństwo, traktowane jako całość, pozostaje w relacji z pełną boskością syna.
Nie jest też jasne, czy słowa Marii wpłynęły na decyzję Jezusa. Czy wystawia na próbę czy oświeca wiarę swojej Matki? Czy dystansuje się od innych tak jak w wieku dwunastu lat? Nie wygłaszajmy sentymentalnych komentarzy, których nie sugeruje Ewangelia.
Ale jest oczywiste, że wiara Maryi ma wpływ na sługi. Ta, która przyjęła wypełnienie się Słowa Bożego w niej i w tym wypełnieniu znalazła pełnię swej radości, jest usprawiedliwiona, gdy każe sługom czynić wszystko, co im powie. Ona nie jest mediatorką. Ona jest naszą pośredniczką. Mediatorem między ludzkością a Bogiem jest Jezus, przekazujący nam swoje życiodajne słowo. Maryja o tym wie. Słowo, Słowo stało się ciałem w niej i zamieszkało między nami.
Słudzy będą posłuszni. Co da im przewagę nad gospodarzem posiłku, który nie wie, skąd pochodzi wino. Oni wiedzą. Nie są już tylko sługami, bo pan nie wie, co czyni jego pan (Jana 15:15). Nazywanie ich „przyjaciółmi” byłoby przedwczesne. Być może jednak już teraz pokazują uczniom drogę, która pozwoli im samym stać się uczniami.
Nie wspomnieliśmy o tekście św. Pawła. Mimo że do Niedzieli Modlitw o Jedność Chrześcijan pozostało osiem dni, to w tę niedzielę, kiedy rozpoczyna się „Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan”, ważne są słowa św. Pawła.
Dziś możemy to czytać w kontekście Kany. „Diakoni” każdy z nich, przyczyniają się do jednego i tego samego objawienia, jakim jest Chwała Boża. Mówimy „diaconia”, ponieważ grecki tekst Ewangelii mówi o sługach, używając terminu „diaconos”, podczas gdy w kazaniu po Ostatniej Wieczerzy św. Jan mówi o niewolnikach „doulos”. (Jana 13.16 – Jana 15.15)
W Kanie Matka i jej syn, słudzy, gospodarz, oblubieniec, goście, uczniowie – każdy z nich jest zdefiniowany przez „zabieganie”, przez szczególną aktywność lub bierność. Funkcje są różnorodne. Ale jest ten sam Bóg, który działa.
Dobrze jest odnieść to do Kościoła, jak i do naszego życia osobistego i do naszego „działania”, w świetle rady św. Pawła. Jaki dar łaski, wyróżniący nas jednych od drugich, musimy okazać, aby wypełnić znak dany przez Jezusa? Te „dary-prezenty” są inne.
W Kanie wszyscy uczestniczą, na swój sposób, w tej samej celebracji. W jaki sposób możemy stać się radością Boga, aby jeden Kościół Jezusa Chrystusa mógł celebrować prawdziwą komunię?
„Przeniknij nas, Panie, duchem swego miłosierdzia, aby ci, których nakarmiłeś tym samym chlebem, zjednoczyli się Twoją miłością.” (Modlitwa po komunii)
____
Sunday, January 19, 2025
2nd Sunday in Ordinary Time
Biblical references:
Reading from the Book of Isaiah: 62:1-5: “As a young bride is the joy of her husband, so you will be the joy of your God.”
Psalm 95: “Give to the Lord, O family of nations; give to the Lord the glory due to his name.”
St. Paul. 1 Corinthians 12:4-11: “There are different functions in the Church, but the same Lord.”
Gospel according to St. John 2:1-12: “The servants who drew water knew about it.”
MIRACLE, SIGN AND SYMBOL
The circumstances surrounding the wedding in Cana and the miracle that occurred at that time fit into the typical symbolism of St. John. For him, all human reality can bring to mind the Kingdom, or more precisely, eternal life. Since St. John never uses the term Kingdom, preferring to speak of “life” or “eternal life”.
This event is not isolated. Saint John places it in a certain whole that follows. In addition to the story of Nicodemus (Gospel of John 3:3), here the Samaritan woman at Jacob’s well is foretold the water that gushed forth as a source of eternal life (Gospel of John 4:14). This will then continue in the miracle of the multiplication of the loaves, the announcement of the bread of life “for the life of the world”. (John 6)
Therefore, Cana is not just an anecdote illustrating the gentleness of Jesus endowed with powers that prove very useful even to unwary friends. It is a wedding feast that evokes the eternal marriage of God with His People, of God with humanity: “As a bride is the joy of her husband, so you will be the joy of your God”. (Isaiah 62:5)
Through the events that we experience or that happen around us, going beyond the situations with which life connects us, we must, if possible, read the signs of God. They are often difficult to decipher right away. But we must place them in the global, future and ultimate perspective of life, our lives.
WEDDING CELEBRATION
The liturgy of this Sunday gives us one of the keys to interpreting the wedding at Cana. A moment ago we have seen this passage from the Book of Isaiah, where Isaiah tells us about the implantation of a divinity that takes on our humanity, in order to share it with each other, in accordance with the words of the sacrifice – the offering of another meal, the Eucharistic meal. In the last verses of this text, God presents himself as the happy husband of Jerusalem, and outside Jerusalem – of the entire country. It should be noted that this God is not a distant and cold God, he is a God who experiences the joy of being close to people. And we must remind ourselves of this often.
The Church, choosing this prophetic text, tells us that beyond the banquet at Cana, the true banquet in which Jesus participates is the wedding of God with humanity, the New Covenant. For this purpose, the purifying water is no longer enough. The 6 stone vessels are very useful, but they have another use. Wine is essential for the banquet of the new age. Yes, it can be a cause of scandal, but by its nature it is rather a sign of well-being and joy. “Wine gladdens the heart of man” (Sirach 32:6). This new wine bursts in the old bottles and is better than that which was previously drunk when the meal was eaten at Cana.
Saint John gives us the reason: “The law was given through Moses. Grace and truth came to us through Jesus Christ.” (John 1:17) Grace is given to each one of us. It is up to each one of us to discover the true truth that Christ brings us.
THE HOUR IN WHICH THE SON WILL BE GLORIFIED
If Jesus performs such a sign, it means that the hour is approaching. Cana is the beginning of the signs that reveal the nearness of the “Hour”… “my Hour.” In this way, Jesus bore witness to his transcendence at the moment when he bore witness to the tenderness of his love for people, which reached the point of total gift of his life: „This is my body which is given for you, this is my cup which I will pour out for you, my blood which will be shed for you.”
In the Gospel of John, the entire ministry of Jesus takes place between two banquets: in Cana of Galilee and during the Last Supper. There are many more. Let us first note the encounter with the Samaritan woman, who does not belong to the People of the Apocalypse. Jesus did not eat, but the water from Jacob’s well became a symbol of the source springing up to eternal life. The multiplication of the loaves will take on a special meaning when the discourse on the Bread of Life is delivered in the synagogue. When he distributes the bread and wine of the New Covenant, he will talk at length with his apostles, because this meal of Holy Thursday will last after the Lord’s death, until the eternal banquet.
In the Cenacle, during marriage of the Eternal Covenant, purification and abundance of divine delicacy do not come from stone vats. Purification is the act of washing the feet. And the connection of this last sign with the Hour of the Lord’s Passion is firmly confirmed by Saint John at the beginning of chapter 13: „Before the feast of the Passover, Jesus, knowing that his hour had come to depart from this world to the Father, having loved his own who were in the world, loved them to the end. During the meal…”
These two meals interpret and explain each other. New Covenant, Jesus will realize it with his life given, with his blood shed. Thus we recognize the formula “establishing” the Eucharist.
On the other hand, the life given and the blood shed are the source of joy and glory. In the Gospel according to St. John, the Passion of the Lord is expressed in terms of praise and exaltation. We must reread the entire “Sermon after the Last Supper” with these two “key words” in mind. Joy and glory. “You will be sorrowful, but your sorrow will be turned into joy.” (John 15:20) “No one can take your joy away from you.” (John 16:22) “That your joy may be full.” (John 16:24) “Reveal the glory of your Son.” (John 17:1) “That my joy may be full in them.” (John 17:13)
If we consider the sign of Cana in its entirety, then, it is not a trick that Jesus used to force the initial admiration of the disciples. The gratuitousness and grandeur of Jesus’ gesture are significant testimonies of the promise that is to come.
It is up to us to discover in our time and through events the signs of this future promise. If they are lived in faith, they will be bearers of hope and eternity,
„The apostles believed in him.” However, this does not mean that they are now free from errors of interpretation. And we are the same as they. It means that they are able to look beyond what is temporal. Jesus will have to correct their errors until the very last moment of the evening of Holy Thursday. But they surrender themselves to him completely. „Now they know that everything you have given me comes from you.” (John 17:7)
MARY AND FAITH
But one point in the story of Cana seems to remain unclear. This is the relationship between Jesus and Mary. In speaking of this, we must remember that the Gospel of John was written, and the events described in it were chosen, by the “beloved disciple” who welcomed Mary at the foot of the cross and accompanied her daily, faithful to the explicit request that Jesus made to him. Even simple details are not useless. They convey a greater reality.
Jesus’ response to Mary’s intervention can be understood and felt in different ways. One thing is certain: Mary’s intercession: „They ran out of wine.” She does not ask, does not beg. She „informs” her son, giving him freedom, counting on his love for people.
In his answer, Jesus calls her „woman” because that is what will happen on the cross, when Jesus gives her as a mother to the beloved disciple, representing the people of the New Covenant. By choosing this term, we learn that beyond the relationship between Jesus, the son of Mary, and his mother, humanity, considered as a whole, is in relationship with the full divinity of the son.
It is also not clear whether Mary’s words influenced Jesus’ decision. Does she test or enlighten the faith of her Mother? Does she distance herself from others as she did at the age of twelve? Let us not make sentimental comments that the Gospel does not suggest.
But it is obvious that Mary’s faith has an influence on the servants. She who accepted the fulfillment of the Word of God in her and found the fullness of her joy in this fulfillment is justified when she commands the servants to do everything she she will tell them. She is not a mediator. She is our mediator. The mediator between humanity and God is Jesus, who gives us his life-giving word. Mary knows this. The Word, the Word became flesh in her and dwelt among us.
The servants will be obedient. Which will give them an advantage over the host of the meal who does not know where the wine comes from. They know. They are no longer just servants, because the master does not know what his master is doing (John 15:15). It would be premature to call them “friends.” Perhaps, however, they are already showing the disciples the way that will allow them to become disciples themselves.
We did not mention the text of St. Paul. Although there are eight days left until the Sunday of Prayer for Christian Unity, on this Sunday, when the “Week of Prayer for Christian Unity” begins, the words of St. Paul are important.
Today we can read this in the context of Cana. „Deacons” each of them, contribute to one and the same revelation, which is the Glory of God. We say „diaconia” because the Greek text of the Gospel speaks of servants using the term „diaconos”, while in the sermon after the Last Supper St. John speaks of slaves „doulos”. (John 13:16 – John 15:15)
At Cana the Mother and her son, the servants, the host, the bridegroom, the guests, the disciples – each of them is defined by „busyness”, by a particular activity or passivity. The functions are diverse. But it is the same God who acts.
It is good to apply this to the Church, as well as to our personal lives and our „action”, in the light of St. Paul’s advice. What gift of grace, distinguishing us one from another, must we show in order to fulfill the sign given by Jesus? These „gifts-presents” are different.
At Cana everyone participates, in their own way, in the same celebration. How can we become the joy of God, so that the one Church of Jesus Christ can celebrate true communion?
“Permeate us, O Lord, with the spirit of your mercy, so that those whom you have fed with the same bread, united by your love.” (Prayer after communion)
Wieczorne zamyślenia 