Le mie storie non sono così morali quanto positive nella loro pronuncia, anche se vorrei che fossero entrambe le cose. Non cambiamo mai – direi – siamo gli stessi di un tempo che vivono ancora per sempre. In Polonia dopo il 1980, abbiamo vissuto – come mi sembrava – in un’epoca tragica. Come sai, non ho avuto un padre, mia madre è sempre stata tutto per me. Lavorando sodo come addetta alle pulizie in una vetreria, “dopo il lavoro” portavo i fiori nelle mani dei miei amici (occasione – onomastico). E io ero sempre sulla sua gonna. All’epoca volevo favorire pienamente lei, il suo paradiso, possibilmente a mio danno. Mi è mancato l’atteggiamento giusto. È colpa mia? Non dirò di no. Non sono mai stato appassionato di grandi cose. Mi mancava ancora la pace, non così tanto, come ho sempre pensato. Ero me stesso come se fosse sempre in ritardo di venti minuti. Ma abbiamo già il 2022 e la guerra in Ucraina. La guerra non cambia in alcun modo il mio atteggiamento verso un filo d’erba… in tempi di cataclisma o di grande angoscia l’unica opzione è trovare riparo, restare in equilibrio e non cadere nel baratro. Sono entrato nella Chiesa Universale, sono sacerdote. E qui devi essere pronto a partire in qualsiasi momento e trattare qualsiasi stanza in cui sei atterrato come un rifugio temporaneo. Ci sono esseri misteriosi – sempre identici, gli stessi – che vegliano ad ogni crocevia della nostra vita e fino alla fine dei nostri giorni. Mia madre, che in precedenza ha servito come domestica durante l’occupazione di Hitler (seconda guerra mondiale), è sempre stata una tale creatura: ha trovato lavoro in una fattoria vicino a Przemyśl. La finestra della sua stanza era spesso chiusa, ma ricordava che una notte lui aveva sentito dei giornali cadere, qualcosa era caduto dall’armadio. C’erano degli sciocchi così simpatici e tranquilli vestiti di bianco che sfogliavano e vendevano giornali „e non solo” dopo la guerra. Me lo disse una volta: non lo so, ma significava che la terra stava ancora girando e c’erano ancora poche ore di tregua davanti a noi – anni dopo me ne resi conto. Dopo essersi svegliata nella sua stanza, si rese conto che ci sarebbero voluti quindici anni per attraversare la strada. Ma ha subito chiamato un prete per benedire il suo appartamento. Quest’ultimo venne e benedisse la casa, poi „quando gli prese la mano”, nulla „si ruppe” nella stanza. Dopo la morte di mia madre (17 anni fa), sono rimasta sola con Gesù, ho voluto continuare ad essere testimone di vita cristiana. A cosa potrei aspirare in un piccolo paese come la Polonia? Il commercio di antiquariato? Lavori come editore di libri? Una carriera di scrittore, oratore e persona fredda? Non ho mai voluto essere così, volevo vivere per gli altri. Prima ero come una calamita che attira su di sé la limatura di ferro. Erano i giorni del seminario ei primi anni di zelante sacerdozio. Ma alla fine ho iniziato a pensare seriamente a me stesso, forse dopo l’estate del 1990. Nel 1995, cercando un posto dove scrivere un diario, ho comprato una casa nel luogo dove ho trascorso un’infanzia felice con mia madre. Ci sono due tipi di persone: quelli che scrivono libri e quelli di cui si scrive e non hanno bisogno di leggerli. Perché hanno sperimentato qualcosa. Nel villaggio di Ząbkowice ho iniziato a scrivere „seriamente” ea distribuire i miei primi studi sui manoscritti in tutta l’arcidiocesi. Inizia così un racconto di ricerca di identità, radici ed equilibri nel mondo della modernità, fatto di frammenti di memorie metà vere e metà manoscritti. Il lettore impara elemento per elemento su questo mondo, ne scopre le particelle, che gradualmente gli permettono di rendersi conto di quanto insopportabilmente il personaggio del titolo si senta dentro di sé. Una storia intricata, spesso poetica e ambigua. Cos’altro puoi dire? Oggi non basta vivere le proprie emozioni e portare a casa le proprie emozioni, ma soprattutto bisogna portare a casa le gesta di oggi, l’amore fraterno, l’amore carezzevole per gli altri. Quello che hai fatto al più piccolo, l’hai fatto a me, ha detto Gesù. L’unica cosa che so è che Gesù è morto ed è risorto „per me solo”, ha scritto e detto s.Paulo. Chi vede me vede mio Padre, queste sono le parole di Gesù: Se credi in me, farà cose più grandi di me, disse il Maestro di Nazaret. Dobbiamo mettere in azione le nostre emozioni, cioè l’amore, per portare a casa non le emozioni, ma i frutti delle nostre azioni donate al prossimo. Oggi è il giorno di nostra Madre, venerata soprattutto con un’immagine miracolosa a Jasna Góra a Częstochowa, la Regina di Polonia e la Signora dei nostri cuori, che custodisce la corona polacca. Io sono te, cara madre. Molto prima di oggi, ti ho dato il cuoricino che ho, molto prima di oggi, te l’ha dato. E in questo cuore del fiore di rosa, Madre, Madre, vivi per sempre 100 anni! Cara Madre, prendi i miei desideri dal cuore: Tanta salute, felicità e tanto sorriso, affinché tutti i tuoi sogni segreti diventino realtà! E loda tuo Figlio Gesù Cristo con ogni fiore di maggio.
Stanisław Barszczak, On the name day
My stories are not moral, as much as I would like to – but they are positive in their pronunciation. We never change – therefore I would say – we are the same as those we were in the past, who are still alive to eternity. In Poland after 1980, we lived – as it seemed to me – in a tragic era. Father, you know, I didn’t, mother was always everything to me. Working hard at the Glassworks as a cleaner, she led me with flowers in my hands „after work” to my friends (on name day), and I always stuck to her skirt. Then I wanted to favor her heaven to the end, probably to the detriment of myself. I lacked the proper attitude. Is it my fault? I will not say no. I’ve never had a passion for big things. I still missed not so much silence as peace – I always thought so. I was myself, I was a lazy person. But we already have 2022 and the war in Ukraine. Well, war does not change my attitude towards a blade of grass in any way … in times of cataclysm or great distress, the only option is to find some refuge, to keep my balance and not to tumble over the edge. I adhere to the Universal Church, I am a priest. And here you have to be ready to go at any moment and treat every room in which you landed as a temporary haven. There are mysterious beings – always the same – who keep watch at every crossroads of our lives and for the rest of our days. My mother, who had previously survived Hitler’s occupation „off duty”, was always such a creature. She hired herself to work on a farm near Przemyśl. The window in her room was preferably closed, but she recalled that one night she heard newspapers falling, something was falling from the closet. Were there those nice, soothing fools in white clothes flipping and selling newspapers „and not only” in the post-war era. She once noticed: I can’t say it, but it did mean that the earth was still spinning and that we still had a few more hours of respite ahead of us – years later I realized that. Upon waking up in her room, she realized that it took fifteen years to cross the road. But she immediately called the priest to bless her apartment. The latter came and blessed the house, then „as he took with his hand,” nothing „broke” in the room. After my mother died (seventeen years ago), I was left alone with Jesus. I wanted a certificate. For what could I aspire to in this small country like Poland? The antiques trade? The work of a book publisher? A career as a writer, chatterbox and chilly person? Previously, I was like a magnet collecting iron filings around it. Thus were the days of the seminary and the first years of zealous priesthood. But finally I started to think seriously about myself, it might have been after the summer of 1990. In 1995, in search of a corner to write down a diary, I bought a house in the place where I spent a happy childhood with my mother. There are two kinds of people: those who write books and those who are written about and who don’t need to read them. They survive them. In Ząbkowice I started to write „for good” and to distribute my first typewritten elaborations throughout the Archdiocese. This is how the history of searching for identity, roots, and balance in the world of modern modernity began, composed of fragments of memories that are half real, and only half a manuscript from the epoch. Element by element, the reader gets to know this world, discovers its parts, which gradually allow him to realize how unbearably the title character feels in his being. An intricately constructed story, often poetic and ambiguous. What else to say? Today it is not enough to live our emotions and bring home our emotions, but we need to bring home above all the deeds of today, brotherly love, caressing love for others. What you did to the smallest one, you did to me, Jesus spoke. The only thing I know is essential is that Jesus died (Italian: Gesù è morto) and rose „for me,” Saint Paul wrote and spoke about. Whoever sees me, sees my Father, these are the words of Jesus. If you believe in me, He will do greater things than me, He said. We are to put our emotions into action, that is, love – bring home not emotions, but the fruits of our deeds given to our neighbor. Today is the day of our mother, venerated especially in her miraculous image at Jasna Góra in Częstochowa, the Queen of Poland and the Lady of our hearts, who guards the Polish crown. I am you, dear mother. Long before today I have given you a small heart that I have. And in this heart of the rose flower, Mother, Mother, live for ever 100 years! Dear Mummy, accept these wishes from the heart: A lot of health, happiness and a lot of smile, may all your secret dreams come true! And let your Son Jesus Christ be praised in every May flower.
Stanisław Barszczak, W dniu imienin
Moje opowieści nie są moralne, choć bardzo bym tego chciał – ale są pozytywne w swej wymowie. Nigdy się nie zmieniamy – w związku z tym powiedziałbym – jesteśmy tacy sami, jak ci, którymi byliśmy w przeszłości, którzy żyją nadal aż po wieczne czasy. W Polsce po 1980 roku żyliśmy – jak mi się wydawało – w tragicznej epoce. Ojca, wiesz, nie miałem, matka zawsze była wszystkim dla mnie. Ciężko pracując w Hucie Szkła jako sprzątaczka, prowadziła mnie z kwiatami w ręce „po robocie” do znajomych (na imieniny), a ja trzymałem się jej spódnicy zawsze. Potem chciałem do końca jej nieba przychylić, chyba jednak ze szkodą dla siebie. Brakowało mi odpowiedniej postawy. Czy to moja wina? Nie powiem nie. Nigdy nie miałem zamiłowania do wielkich spraw. Wciąż tęskniłem nie tyle za ciszą, ile za pokojem – zawsze uważałem tak. Byłem sobą, bywałem leniuszkiem. Ale już mamy 2022 rok i wojnę w Ukrainie. Cóż, wojna nijak nie zmienia mojego stosunku do źdźbła trawy…w okresach kataklizmu albo wielkiego strapienia jedyne wyjście to znaleźć jakąś ostoję, aby zachować równowagę i nie stoczyć się w przepaść. Trzymam się Kościoła Powszechnego, jestem księdzem. A tutaj w każdej chwili trzeba być gotowym do drogi i każdy pokój, w którym się wylądowało, traktować jak przystań tymczasową. Są takie tajemnicze istoty – zawsze te same – które trzymają straż na wszystkich rozstajach naszego życia i do końca naszych dni. Taka istotą pozostawała zawsze moja Mama, która wcześniej przeżyła okupację Hitlera „po służbach,” najmowała się do pracy w gospodarstwie w pobliżu Przemyśla. Okno w jej pokoju było najchętniej zamknięte, ale wspominała, że pewnej nocy słyszała jak spadały gazety, coś leciało z szafy. Czy istnieli ci sympatyczni, kojący głupcy w białych strojach przerzucający i kolportujący gazety, „i nie tylko” w erze powojennej. Raz zauważyła: nie jestem w stanie tego powiedzieć, ale znaczyło to, że ziemia nadal się kręci i że mamy przed sobą jeszcze kilka godzin wytchnienia – zrozumiałem to po latach. Po przebudzeniu w jej pokoju uświadomiła sobie, że potrzebowała piętnastu lat, by przejść na drugą stronę jezdni. Ale zaraz wezwała księdza, by jej poświęcił mieszkanie. Ten ostatni przyszedł, pobłogosławił dom, wtedy „jak ręką odjął,” już nic „nie tłukło się” w pokoju. Po śmierci Mamy (siedemnascie lat temu) zostałem sam z Jezusem. Chciałem świadectwa. Do czegóż bowiem mogłem aspirować w tym małym kraju, jakim jest Polska? Handel antykami? Praca kolportera książek? Kariera literata, gaduły i zmarzlucha? Poprzednio byłem niczym magnes zbierający wokół siebie żelazne opiłki. Tak minęły czasy seminarium i pierwsze lata gorliwego kapłaństwa. Ale wreszcie zacząłem myśleć na poważnie o sobie, to mogło być po wakacjach 1990 roku. W 1995 roku, w poszukiwaniu kąta dla spisywania pamiętnika, zakupiłem dom w miejscu, w którym wspólnie z Mamą spędziłem szczęśliwe dzieciństwo. Istnieją dwa rodzaje ludzi: ci, co piszą książki i ci, o których pisze się książki i którzy nie muszą ich czytać. Przeżywają je. W Ząbkowicach zacząłem pisać „na dobre” i kolportować moje pierwsze pisane na maszynie elaboraty po całej Archidiecezji. Tak się zaczęła historia poszukiwania tożsamości, korzeni, równowagi w świecie współczesnej moderny, składanym z fragmentów wspomnień na poły rzeczywistych, na poły zaledwie rękopisu z epoki. Element po elemencie czytelnik ów świat poznaje, odkrywa jego cząstki, które stopniowo pozwalają sobie uświadomić, jak nieznośnie tytułowy bohater czuje się w swym bycie. Misternie skonstruowana opowieść, nierzadko poetycka i wieloznaczna. Cóż jeszcze powiedzieć? Dzisiaj nie wystarczy żyć emocjami, i zanosić do domu nasze emocje, ale trzeba przynieść do domu przede wszystkim czyny dnia dzisiejszego, miłość braterską, pieścić miłość ku drugim. Co zrobiliście temu najmniejszemu, to mnieście uczynili, to Jezus mówił. Jedyna rzecz o której wiem, że jest istotna to to, że Jezus umarł (wł. Gesù è morto) i zmartwywstał „dla mnie,” o tym pisał i mówił święty Paweł. Kto widzi mnie, widzi i Ojca mego, to są słowa Jezusa. Jeśli we mnie wierzyć będziecie, będzie czynić rzeczy większe ode mnie, powiedział On. Mamy wprowadzać emocje nasze w czyn, to jest miłość – przynieść do domu nie emocje, ale owoce naszych czynów podarowanych na rzecz bliźniego. Dzisiaj dzień naszej matki, czczonej zwłaszcza w jej cudownym obrazie na Jasnej Górze w Częstochowie, królowej Polski i Pani naszych serc, która strzeże Polskiej korony. Ja jestem tobą, kochana mamo. Małe serce, które mam, na długo przed dniem dzisiejszym podarowałem Tobie. A w tym sercu róży kwiat, Mamo, Mamo, żyj wieczne 100 lat! Przyjmij Kochana Mamusiu te oto z serca płynące życzenia: Dużo zdrowia, szczęścia i uśmiechu wiele, niech Ci się spełni każde Twoje skryte marzenie! I niech będzie pochwalony Twój Syn Jezus Chrystus w każdym majowym kwiatku.
Wieczorne zamyślenia 